(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 018

॥ శ్రీః ॥
1.18. అధ్యాయః 018
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
మోహితైర్దైత్యైర్మోహిన్యా అమృతకలశదానం॥ 1 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
సౌతిరువాచ। 1-18-0x(77)(1175)
తతోఽభ్రశిఖరాకారైర్గిరిశృంగైరలంకృతం।
మందరం పర్వతవరం లతాజాలసమాకులం॥ 1-18-1(1176)
నానావిహంగసంఘుష్టం నానాదంష్ట్రిసమాకులం।
కింనరైరప్సరోభిశ్చ దేవైరపి చ సేవితం॥ 1-18-2(1177)
ఏకాదశ సహస్రాణి యోజనానాం సముచ్ఛ్రితం।
అధోభూమేః సహస్రేషు తావత్స్వేవ ప్రతిష్ఠితం॥ 1-18-3(1178)
తముద్ధర్తుమశక్తా వై సర్వే దేవగణాస్తదా।
విష్ణుమాసీనమభ్యేత్య బ్రహ్మాణం చేదమబ్రువన్॥ 1-18-4(1179)
భవంతావత్ర కురుతాం బుద్ధిం నైఃశ్రేయసీం పరాం।
మందరోద్ధరణే యత్నః క్రియతాం చ హితాయ నః॥ 1-18-5(1180)
సౌతిరువాచ। 1-18-6x(78)
తథేతి చాబ్రవీద్విష్ణుర్బ్రహ్మణా సహ భార్గవ।
అచోదయదమేయాత్మా ఫణీంద్రం పద్మలోచనః॥ 1-18-6(1181)
తతోఽనంతః సముత్థాయ బ్రహ్మణా పరిచోదితః।
నారాయణేన చాప్యుక్తస్తస్మిన్కర్మణి వీర్యవాన్॥ 1-18-7(1182)
అథ పర్వతరాజానం తమనంతో మహాబలః।
ఉజ్జహార బలాద్బ్రహ్మన్సవనం సవనౌకసం॥ 1-18-8(1183)
తతస్తేన సురాః సార్ధం సముద్రముపతస్థిరే।
తమూచురమృతస్యార్థే నిర్మథిష్యామహే జలం॥ 1-18-9(1184)
అపాంపతిరథోవాచ మమాప్యంశో భవేత్తతః।
సోఢాఽస్మి విపులం మర్దం మందరభ్రమణాదితి॥ 1-18-10(1185)
ఊచుశ్చ కూర్మరాజానమకూపారే సురాసురాః।
అధిష్ఠానం గిరేరస్య భవాన్భవితుమర్హతి॥ 1-18-11(1186)
కూర్మేణ తు తథేత్యుక్త్వా పృష్ఠమస్య సమర్పితం।
తం శైలం తస్య పృష్ఠస్థం వజ్రేణేంద్రోఽభ్యపీడయత్॥ 1-18-12(1187)
మంథానం మందరం కృత్వా తథా యోక్త్రం చ వాసుకిం।
దేవా మథితుమారబ్ధాః సముద్రం నిధిమంభసాం।
అమృతార్థే పురా బ్రహ్మస్తథైవాసురదానవాః॥ 1-18-13(1188)
ఏకమంతముపాశ్లిష్టా నాగరాజ్ఞో మహాసురాః॥ 1-18-14(1189)
విబుధాః సహితాః సర్వే యతః పుచ్ఛం తతః స్థితాః।
అనంతో భగవాందేవో యతో నారాయణః స్థితః॥ 1-18-15(1190)
`వాసుకేరగ్రమాశ్లిష్టా నాగరాజ్ఞో మహాసురాః।'
శిర ఉత్క్షిప్య నాగస్య పునః పునరవాక్షిపన్॥ 1-18-16(1191)
వాసుకేరథ నాగస్య సహసా క్షిప్యతోఽసురైః।
సధూమాః సార్చిషో వాతా నిష్పేతురసకృన్ముఖాత్॥ 1-18-17(1192)
`వాసుకేర్మథ్యమానస్య నిఃసృతేన విషేణ చ।
అభవన్మిశ్రితం తోయం తదా భార్గవనందన॥ 1-18-18(1193)
మథనాన్మందరేణాథ దేవదానవబాహుభిః।
విషం తీక్ష్ణం సముద్భూతం హాలాహలమితి శ్రుతం॥ 1-18-19(1194)
దేవాశ్చ దానవాశ్చైవ దగ్ధాశ్చైవ విషేణ హ।
అపాక్రామంస్తతో భీతా విషాదమగమంస్తదా॥ 1-18-20(1195)
బ్రహ్మాణమబ్రువందేవాః సమేత్య మునిపుంగవైః।
మథ్యమానేఽమృతే జాతం విషం కాలానలప్రభం॥ 1-18-21(1196)
తేనైవ తాపితా లోకాస్తస్య ప్రతికురుష్వహ।
ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మా దధ్యౌ లోకేశ్వరం హరం॥ 1-18-22(1197)
త్ర్యక్షం త్రిశూలినం రుద్రే దేవదేవముమాపతిం।
తదాఽథ చింతితో దేవస్తజ్జ్ఞాత్వా ద్రుతమాయయౌ॥ 1-18-23(1198)
తస్యాథ దేవస్తత్సర్వమాచచక్షే ప్రజాపతిః।
తచ్ఛ్రుత్వా దవేదేవేశో లోకస్యాస్య హితేప్సయా॥ 1-18-24(1199)
అపిబత్తద్విషం రుద్రః కాలానలసమప్రభం।
కంఠే స్థాపితవాందేవో లోకానాం హితకాంయయా॥ 1-18-25(1200)
యస్మాత్తు నీలతా కంఠే నీలకంఠస్తతః స్మృతః।
పీతమాత్రే విషే తత్ర రుద్రేణామితతేజసా॥ 1-18-26(1201)
దేవాః ప్రీతాః పునర్జగ్ముశ్చక్రుర్వై కర్మ తత్తథా।
మథ్యమానేఽమృతస్యార్థే భూయో వై దేవదానవైః॥ 1-18-27(1202)
వాసుకేరథ నాగస్య సహసా క్షిప్యతోఽసురైః।
సధూమాః సార్చిషో వాతా నిష్పేతురసకృన్ముఖాత్॥' 1-18-28(1203)
తే ధూమసంఘాః సంభూతా మేఘసంఘాః సవిద్యుతః।
అభ్యవర్షన్సురగణాఞ్శ్రమసంతాపకర్శితాన్॥ 1-18-29(1204)
తస్మాచ్చ గిరికూటాగ్రాత్ప్రచ్యుతాః పుష్పవృష్టయః।
సురాసురగణాన్సర్వాన్సమంతాత్సమవాకిరన్॥ 1-18-30(1205)
బభూవాత్ర మహాన్నాదో మహామేఘరవోపమః।
ఉదధేర్మథ్యమానస్య మందరేణ సురాసురైః॥ 1-18-31(1206)
తత్ర నానాజలచరా వినిష్పిష్టా మహాద్రిణా।
విలయం సముపాజగ్ముః శతశో లవణాంభసి॥ 1-18-32(1207)
వారుణాని చ భూతాని వివిధాని మహీధరః।
పాతాలతలవాసీని విలయం సముపానయత్॥ 1-18-33(1208)
తస్మింశ్చ భ్రాంయమాణేఽద్రౌ సంఘృష్యంతః పరస్పరం।
న్యపతన్పతగోపేతాః పర్వతాగ్రాన్మహాద్రుమాః॥ 1-18-34(1209)
తేషాం సంఘర్షజశ్చాగ్నిరర్చిర్భిః ప్రజ్వలన్ముహుః।
విద్యుద్భిరివ నీలాభ్రమావృణోన్మందరం గిరిం॥ 1-18-35(1210)
దదాహ కుంజరాంస్తత్ర సింహాంశ్చైవ వినిర్గతాన్।
విగతాసూని సర్వాణి సత్త్వాని వివిధాని చ॥ 1-18-36(1211)
తమగ్నిమమరశ్రేష్ఠః ప్రదహంతమితస్తతః।
వారిణా మేఘజేనేంద్రః శమయామాస సర్వశః॥ 1-18-37(1212)
తతో నానావిధాస్తత్ర సుస్రువుః సాగరాంభసి।
మహాద్రుమాణాం నిర్యాసా బహవశ్చౌషధీరసాః॥ 1-18-38(1213)
తేషామమృతవీర్యాణాం రసానాం పయసైవ చ।
అమరత్వం సురా జగ్ముః కాంచనస్య చ నిఃస్రవాత్॥ 1-18-39(1214)
తతస్తస్య సముద్రస్య తంజాతముదకం పయః।
రసోత్తమైర్విమిశ్రం చ తతః క్షీరాదభూద్ధృతం॥ 1-18-40(1215)
తతో బ్రహ్మాణమాసీనం దేవా వరదమబ్రువన్।
శ్రాంతాః స్మ సుభృశం బ్రహ్మన్నోద్భవత్యమృతం చ తత్॥ 1-18-41(1216)
ఋతే నారాయణం దేవం సర్వేఽన్యే దేవదానవాః।
చిరారబ్ధమిదం చాపి సాగరస్యాపి మంథనం॥ 1-18-42(1217)
`గ్లానిరస్మాన్సమావిష్టా న చాత్రామృతమత్థితం। 1-18-43(1218)
సౌతిరువాచ।
దేవానాం వచనం శ్రుత్వా బ్రహ్మా లోకపితామహః'॥ 1-18-43x(79)
తతో నారాయణం దేవం వచనం చేదమబ్రవీత్।
విధత్స్వైషాం బలం విష్ణో భవానత్ర పరాయణం॥ 1-18-44(1219)
విష్ణురువాచ। 1-18-45x(80)
బలం దదామి సర్వేషాం కర్మైతద్యే సమాస్థితాః।
క్షోభ్యతాం కలశః సర్వైమందరః పరివర్త్యతాం॥ 1-18-45(1220)
సౌతిరువాచ। 1-18-46x(81)
నారాయణవచః శ్రుత్వా బలినస్తే మహోదధేః।
తత్పయః సహితా భూయశ్చక్రిరే భృశమాకులం॥ 1-18-46(1221)
`తత్ర పూర్వం విషం జాతం తద్బ్రహ్మవచనాచ్ఛివః।
ప్రాగ్రసల్లోకరక్షార్థం తతో జ్యేష్ఠా సముత్థితా।
కృష్ణరూపధరా దేవీ సర్వాభరణభూషితా॥' 1-18-47(1222)
తతః శతసహస్రాంశుర్మథ్యమానాత్తు సాగరాత్।
ప్రసన్నాత్మా సముత్పన్నః సోమః శీతాంశురుజ్జ్వలః॥ 1-18-48(1223)
శ్రీరనంతరముత్పన్నా ఘృతాత్పాండురవాసినీ।
సురా దేవీ సముత్పన్నా తురగః పాండురస్తథా॥ 1-18-49(1224)
కౌస్తుభస్తు మణిర్దివ్య ఉత్పన్నో ఘృతసంభవః।
మరీచివికచః శ్రీమాన్నారాయణఉరోగతః॥ 1-18-50(1225)
శ్రీః సురా చైవ సోమశ్చ తురగశ్చ మనోజవః।
`పారిజాతశ్చ తత్రైవ సురభిశ్చ మహామునే।
జజ్ఞాతే తౌ తదా బ్రహ్మన్సర్వకామఫలప్రదౌ॥ 1-18-51(1226)
తతో జజ్ఞే మహాకాయశ్చతుర్దంతో మహాగజః।
కపిలా కామవృక్షశ్చ కౌస్తుభశ్చాప్సరోగణః।'
యతో దేవాస్తతో జగ్మురాదిత్యపథమాశ్రితాః॥ 1-18-52(1227)
ధన్వంతరిస్తతో దేవో వపుష్మానుదతిష్ఠత।
శ్వేతం కమండలుం బిభ్రదమృతం యత్ర తిష్ఠతి॥ 1-18-53(1228)
ఏతదత్యద్భుతం దృష్ట్వా దానవానాం సముత్థితః।
అమృతార్థే మహాన్నాదో మమేదమితి జల్పతాం॥ 1-18-54(1229)
తతో నారాయణో మాయాం మోహినీం సముపాశ్రితః।
స్త్రీరూపమద్భుతం కృత్వా దానవానభిసంశ్రితః॥ 1-18-55(1230)
తతస్తదమృతం తస్యై దదుస్తే మూఢచేతసః।
స్త్రియై దానవదైతేయాః సర్వే తద్గతమానసాః॥ 1-18-56(1231)
`సా తు నారాయణీ మాయా ధారయంతీ కమండలుం।
ఆస్యమానేషు దైత్యేషు పంక్త్యా చ ప్రతి దానవైః॥ 1-18-57(1232)
దేవానపాయయద్దేవీ న దైత్యాంస్తే చ చుక్రుశుః॥ ॥ 1-18-58(1233)

ఇతి శ్రీమన్మహాబారతే ఆదిపర్వణి ఆస్తీకపర్వణి అష్టాదశోఽధ్యాయః॥ 18 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-18-11 అకూపారే సముద్రసమీపే। అధిష్ఠానం ఆధారః॥ 1-18-12 తు తథేత్యుక్తే పృష్ఠే త్వస్య సమర్పితః। సశైలస్తస్య చాగ్రం వై వజ్రేణేంద్రోఽభ్యపీడయత్। ఇతి పాఠాంతరం॥ 1-18-13 యోక్త్రం మంథనరజ్జుం॥ 1-18-14 ఏకమంతం ఏకం ప్రదేశం ముఖభాగం॥ 1-18-33 వారుణాని వరుణలోకస్థాని ఆప్యాంశప్రధానశరీరాణి॥ 1-18-40 లవణాంభసి కుతో దుగ్ధమిత్యత ఆహ। తత ఇతి। తతః తేషాం నిఃస్రవం ప్రాప్య। సముద్రస్య తత్క్షారం ఉదకం పయః క్షీరం జాతం॥ 1-18-50 మరీచివికచః రశ్మిభిరుజ్జ్వలః। నారాయణఉరోగత ఇత్యసంధిరార్షః॥ 1-18-55 అభిసంశ్రితః సంముఖః స్థితః మోహనార్థమితి శేషః॥ అష్టాదశోఽధ్యాయః॥ 18 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.